Η απόφαση υπ’ αριθ. 6/2026 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ορεστιάδας αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα εφαρμογής της κοινής επιμέλειας με εναλλασσόμενη κατοικία. Το Δικαστήριο έκρινε ότι το βέλτιστο συμφέρον των παιδιών εξυπηρετείται από την ουσιαστική συμμετοχή και των δύο γονέων στην ανατροφή και φροντίδα τους, απορρίπτοντας το αίτημα αποκλειστικής επιμέλειας. Παράλληλα, ρύθμισε αναλυτικά τον χρόνο διαμονής, τις εορτές, τις διακοπές, την επικοινωνία με τον γονέα που δεν διαμένει κάθε φορά με τα παιδιά, καθώς και την υποχρεωτική διαμεσολάβηση σε περίπτωση διαφωνίας.
Η απόφαση υπ’ αριθ. 6/2026 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ορεστιάδας, σε ειδική διαδικασία οικογενειακών διαφορών, συνεκδικάζει δύο αντίθετες αγωγές των γονέων: αφενός την αγωγή του πατέρα για ανάθεση της επιμέλειας και στους δύο γονείς από κοινού με εναλλασσόμενη κατοικία, και αφετέρου την αγωγή της μητέρας για διαζύγιο, αποκλειστική επιμέλεια και διατροφή των ανήλικων τέκνων.
Το Δικαστήριο δέχεται την αγωγή του πατέρα ως προς την κοινή επιμέλεια και την εναλλασσόμενη κατοικία, ενώ δέχεται εν μέρει την αγωγή της μητέρας, κυρίως ως προς τη λύση του γάμου και τη διατροφή. Απορρίπτει, όμως, το αίτημα αποκλειστικής επιμέλειας της μητέρας, κρίνοντας ότι και οι δύο γονείς είναι κατάλληλοι και ικανοί να ασκήσουν από κοινού την επιμέλεια των παιδιών.
Κρίσιμα σημεία της απόφασης
- Αναγνώριση της καταλληλότητας και των δύο γονέων
Το Δικαστήριο δέχεται ότι και οι δύο γονείς επιδεικνύουν ενδιαφέρον και αγάπη για τα ανήλικα τέκνα τους, έχουν αναπτύξει ισχυρό συναισθηματικό και ψυχικό δεσμό μαζί τους και διαθέτουν τη θέληση και ικανότητα να ασχοληθούν συστηματικά με την ανατροφή και φροντίδα τους.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι το Δικαστήριο αποσυνδέει τη δυσλειτουργία της έγγαμης σχέσης από την καταλληλότητα του γονέα στον γονικό του ρόλο, κρίνοντας ότι η αντισυζυγική συμπεριφορά δεν συνεπάγεται αυτομάτως ακαταλληλότητα για την άσκηση της επιμέλειας.
- Το βέλτιστο συμφέρον των παιδιών συνδέεται με την ουσιαστική συμμετοχή και των δύο γονέων
Η απόφαση δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στο βέλτιστο συμφέρον των ανηλίκων, το οποίο συνδέει με την ουσιαστική συμμετοχή και των δύο γονέων στην ανατροφή και φροντίδα τους, αλλά και με την αποτροπή αποξένωσης των παιδιών από καθέναν από τους γονείς.
Το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη και τη γνώμη των ανήλικων τέκνων, μετά από προσωπική επικοινωνία της Δικαστή μαζί τους, κρίνοντας ότι λόγω ηλικίας και ωριμότητας μπορούσαν να αντιληφθούν το συμφέρον τους.
- Κοινή επιμέλεια με εναλλασσόμενη κατοικία ανά εβδομάδα
Η απόφαση αναθέτει την άσκηση της επιμέλειας και στους δύο γονείς από κοινού και ορίζει ως τόπο διαμονής των παιδιών εναλλασσόμενα τις κατοικίες των δύο γονέων. Τα παιδιά θα διαμένουν μία εβδομάδα με τη μητέρα και μία εβδομάδα με τον πατέρα.
Η εναλλαγή ξεκινά από τη Δευτέρα που έπεται της δημοσίευσης της απόφασης. Ο πατέρας παραλαμβάνει τα παιδιά από το σχολείο μετά το πέρας των σχολικών υποχρεώσεων και τα παραδίδει ξανά στο σχολείο την επόμενη Δευτέρα στις 08:00 π.μ. Σε ημέρες χωρίς σχολείο, η παραλαβή και παράδοση γίνεται στην κατοικία της μητέρας.
- Ειδική ρύθμιση για γιορτές και διακοπές
Η εβδομαδιαία εναλλαγή ισχύει όλο το έτος, με ειδικές ρυθμίσεις για Χριστούγεννα, Πρωτοχρονιά, Πάσχα και θερινές διακοπές. Για το καλοκαίρι προβλέπονται 15 συνεχόμενες ημέρες τον Ιούλιο και 15 συνεχόμενες ημέρες τον Αύγουστο με κάθε γονέα, κατόπιν συνεννόησης.
Παράλληλα, το Δικαστήριο προβλέπει ελεύθερη τηλεφωνική ή διαδικτυακή επικοινωνία του γονέα με τον οποίο δεν διαμένουν κάθε φορά τα παιδιά, υπό την προϋπόθεση ότι δεν διαταράσσεται το σχολικό και εξωσχολικό τους πρόγραμμα.
- Υποχρεωτική διαμεσολάβηση πριν από νέα προσφυγή στο Δικαστήριο
Ένα ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο είναι ότι η απόφαση ορίζει πως για κάθε διαφωνία των γονέων σχετικά με την άσκηση της κοινής επιμέλειας θα πρέπει, πριν από την προσφυγή στο Δικαστήριο, να προηγείται υποχρεωτικά στάδιο διαμεσολάβησης.
Το Δικαστήριο αναφέρει επίσης ότι ο διαμεσολαβητής θα μπορεί να καθορίσει και ευρύτερο πλάνο από κοινού άσκησης της επιμέλειας, γεγονός που ενισχύει την πρακτική διάσταση της συνεργασίας των γονέων.
- Κυρώσεις σε περίπτωση μη απόδοσης των παιδιών
Η απόφαση διατάσσει την απόδοση των παιδιών στον γονέα με τον οποίο πρέπει να διαμένουν κάθε φορά, σύμφωνα με το πρόγραμμα εναλλασσόμενης κατοικίας. Σε περίπτωση παραβίασης, απαγγέλλεται σε βάρος κάθε διαδίκου προσωπική κράτηση ενός μήνα και χρηματική ποινή 1.000 ευρώ για κάθε παραβίαση.
- Διατροφή μειωμένη λόγω εναλλασσόμενης κατοικίας
Το Δικαστήριο προσδιορίζει τις συνολικές μηνιαίες ανάγκες των δύο παιδιών σε 630 ευρώ, εκ των οποίων 380 ευρώ για το ένα παιδί και 250 ευρώ για το άλλο. Κρίνει ότι ο πατέρας μπορεί να συνεισφέρει 430 ευρώ, αλλά επειδή η μητέρα θα έχει την επιμέλεια περίπου για το ήμισυ κάθε μήνα, τον υποχρεώνει να καταβάλλει μειωμένο ποσό, δηλαδή 215 ευρώ μηνιαίως συνολικά.
Το ποσό αυτό αναλύεται σε 125 ευρώ για το ένα παιδί και 90 ευρώ για το άλλο, προκαταβολικά το πρώτο πενθήμερο κάθε μήνα και για χρονικό διάστημα δύο ετών από την επίδοση της απόφασης. [arithmimen…s_logotypo | PDF]
Νομική σημασία της απόφασης
Η απόφαση είναι σημαντική γιατί εφαρμόζει στην πράξη τη λογική της κοινής επιμέλειας και της εναλλασσόμενης κατοικίας, όχι ως αφηρημένη αρχή, αλλά ως συγκεκριμένη ρύθμιση καθημερινής ζωής των παιδιών. Το Δικαστήριο δεν περιορίζεται σε τυπική αναφορά στην από κοινού γονική μέριμνα, αλλά οργανώνει αναλυτικά τον χρόνο διαμονής, την επικοινωνία, τις γιορτές, τις διακοπές, τη διαμεσολάβηση και τις συνέπειες μη συμμόρφωσης.
Επίσης, η απόφαση έχει ιδιαίτερη αξία επειδή απορρίπτει την αντίληψη ότι η σύγκρουση μεταξύ των γονέων ή η διάσπαση της έγγαμης σχέσης αρκεί από μόνη της για να αποκλειστεί ένας γονέας από την επιμέλεια. Αντίθετα, το Δικαστήριο εξετάζει αυτοτελώς την καταλληλότητα κάθε γονέα με βάση τη σχέση του με τα παιδιά και τις ανάγκες των ίδιων των παιδιών.
Η πλήρης απόφαση στο σύνδεσμο:
