Αντικείμενο της υπόθεσης
Αντιδικία μεταξύ συζύγων στο πλαίσιο αγωγών διαζυγίου με συναφή αιτήματα σχετικά με λύση γάμου, επιμέλεια ανήλικου τέκνου, διατροφή, επικοινωνία, χρήση οικοσκευής και κινητών πραγμάτων, ζητήματα οικογενειακής στέγης.
Νομικά ζητήματα
Το Δικαστήριο εξετάζει τη λύση του γάμου λόγω διετούς διάστασης (άρθρο 1439 §3 ΑΚ), την ερμηνεία της κοινής και εξίσου άσκησης της γονικής μέριμνας μετά τον ν. 4800/2021, τα κριτήρια ανάθεσης της επιμέλειας με γνώμονα το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού, τον καθορισμό της διατροφής ανηλίκου και τη συμμετοχή κάθε γονέα σε αυτή.
Νομολογιακές και ερμηνευτικές παραδοχές
- Διαζύγιο λόγω διετούς διάστασης
Το Δικαστήριο επαναλαμβάνει τη νομολογία του Αρείου Πάγου ότι όταν προβάλλονται περισσότερες βάσεις διαζυγίου, μπορεί να εξεταστεί πρώτα η βάση της διετούς διάστασης, ακόμη και αν προτείνεται επικουρικά, αφού αρκεί για την επίτευξη του ίδιου διαπλαστικού αποτελέσματος, δηλαδή της λύσης του γάμου.
- Ερμηνεία του άρθρου 1513 ΑΚ μετά τον ν. 4800/2021
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η θέση του Δικαστηρίου ως προς τη συνεπιμέλεια. Το Δικαστήριο υιοθετεί την άποψη ότι ο όρος «εξίσου» στο άρθρο 1513 ΑΚ δεν σημαίνει υποχρεωτική ισόχρονη παραμονή του παιδιού με κάθε γονέα, δεν εισάγει υποχρεωτικά εναλλασσόμενη κατοικία, σημαίνει ισότιμη συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων και ουσιαστική σύμπραξη των γονέων στην άσκηση της γονικής μέριμνας.
Επισημαίνεται μάλιστα ότι η υποχρεωτική εναλλασσόμενη κατοικία ενδέχεται σε ορισμένες περιπτώσεις να λειτουργήσει σε βάρος της ψυχοσυναισθηματικής ισορροπίας του παιδιού.
Πραγματικά περιστατικά
Οι διάδικοι είχαν αποκτήσει μία ανήλικη κόρη, βρίσκονταν σε διάσταση επί διάστημα μεγαλύτερο των δύο ετών, είχαν εμπλακεί σε έντονες συγκρούσεις και δικαστικές διαμάχες, είχαν υποβάλει αλληλομηνύσεις για ενδοοικογενειακή βία.
Με προσωρινές διαταγές η επιμέλεια είχε ανατεθεί προσωρινά στη μητέρα, είχε ρυθμιστεί η επικοινωνία του πατέρα, είχε καθοριστεί προσωρινή διατροφή.
Αποδεικτικά στοιχεία που βάρυναν την κρίση
Καθοριστικό ρόλο έπαιξαν η Παιδοψυχιατρική εκτίμηση, που καταγράφηκε ότι η σχέση της ανήλικης με τη μητέρα ήταν ιδιαίτερα προβληματική και το παιδί επιθυμούσε να διαμένει με τον πατέρα του, η Κοινωνική έρευνα που διαπιστώθηκε ότι η ανήλικη εξέφραζε με σαφήνεια την επιθυμία της να μετακινηθεί στον πατέρα, διατηρούσε άριστη σχέση με τον πατέρα, η σύγκρουση των γονέων ήταν ιδιαίτερα έντονη και η μητέρα ανταποκρινόταν γενικά στα γονικά της καθήκοντα, ωστόσο η σχέση μητέρας και κόρης ήταν σοβαρά διαταραγμένη, οι Ηλεκτρονικές επικοινωνίες όπου το Δικαστήριο αξιολόγησε μηνύματα μεταξύ πατέρα και τέκνου, από τα οποία συνήγαγε ότι η ανήλικη αισθανόταν φόβο και έντονη δυσφορία έναντι της μητέρας, επιζητούσε να διαμείνει με τον πατέρα, είχε αναπτυχθεί έντονη συναισθηματική αποξένωση από τη μητέρα.
Κρίση του Δικαστηρίου για την επιμέλεια
Το Δικαστήριο έκρινε ότι το βέλτιστο συμφέρον της ανήλικης εξυπηρετείται με την ανάθεση της επιμέλειας στον πατέρα, διότι διαθέτει τα αναγκαία παιδαγωγικά και ηθικά χαρακτηριστικά, επιδεικνύει υπευθυνότητα και στοργή, είναι κατάλληλος να εξασφαλίσει ομαλή ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού και η ανήλικη επιθυμεί σταθερά να ζήσει μαζί του. Το Δικαστήριο έκρινε ότι οι σοβαρές συγκρούσεις των γονέων δεν επέτρεπαν την εφαρμογή κοινού μοντέλου επιμέλειας.
Διατροφή
Το Δικαστήριο προσδιόρισε τις συνολικές ανάγκες του παιδιού, αξιολόγησε τα εισοδήματα και τις περιουσιακές δυνατότητες των δύο γονέων, υπολόγισε και τη συνεισφορά του πατέρα μέσω προσωπικής φροντίδας και καθημερινής ανατροφής, υποχρέωσε τη μητέρα να καταβάλλει μηνιαία διατροφή για χρονικό διάστημα τριών ετών.
Διατακτικό
Το Δικαστήριο Συνεκδίκασε τις δύο αγωγές. Απέρριψε την αγωγή του ενός διαδίκου. Δέχθηκε εν μέρει την αντίθετη αγωγή. Απήγγειλε τη λύση του γάμου. Ανέθεσε την επιμέλεια της ανήλικης κόρης στον πατέρα. Διέταξε τη μητέρα να παραδώσει το παιδί στον πατέρα. Απείλησε τη μητέρα με χρηματική ποινή 3.000 € και προσωπική κράτηση δύο μηνών σε περίπτωση μη συμμόρφωσης. Υποχρέωσε τη μητέρα σε καταβολή διατροφής υπέρ της ανήλικης. Ρύθμισε ζητήματα οικοσκευής και κινητών πραγμάτων. Κήρυξε τις καταψηφιστικές διατάξεις προσωρινά εκτελεστές. Συμψήφισε τα δικαστικά έξοδα.
Σημασία της απόφασης
Η απόφαση παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον διότι επιβεβαιώνει ότι ο ν. 4800/2021 δεν καθιερώνει υποχρεωτική ισόχρονη συνεπιμέλεια ή εναλλασσόμενη κατοικία, δίνει βαρύτητα στην εκπεφρασμένη βούληση ανηλίκου προεφηβικής ηλικίας, αξιοποιεί πορίσματα κοινωνικής έρευνας και παιδοψυχιατρικής αξιολόγησης, αναθέτει την επιμέλεια στον πατέρα κρίνοντας ότι αυτό εξυπηρετεί καλύτερα το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου παρά την έως τότε διαμονή του παιδιού με τη μητέρα.
Στο σύνδεσμό η απόφαση:
