Πηγή: People Against Parental Alienation, 07.10.2026
Ένα παιδί δεν χρειάζεται να ακούσει τις λέξεις «ο μπαμπάς σου δεν νοιάζεται» ή «η μαμά σου είναι απαίσια» για να λάβει το μήνυμα. Μερικές φορές το μήνυμα είναι πολύ πιο σιωπηλό.
Μπορεί να βρίσκεται σε μια παύση. Σε ένα βλέμμα. Σε μια αλλαγή του τόνου της φωνής. Σε ένα τηλεφώνημα που τελικά δεν γίνεται ποτέ. Σε μια σχολική εκδήλωση για την οποία ο ένας γονέας ενημερώνεται μόνο εκ των υστέρων. Σε ένα Σαββατοκύριακο γεμάτο δραστηριότητες, που κάνουν την επικοινωνία με τον άλλο γονέα να μοιάζει σαν το εμπόδιο που στέκεται στη μέση.
Γι’ αυτό οι διακριτικές συμπεριφορές γονεϊκής αποξένωσης μπορεί να είναι τόσο δύσκολο να αναγνωριστούν. Μπορεί να μην ειπωθεί τίποτε εμφανώς εχθρικό. Μπορεί να μην υπάρχουν φωνές, προσβολές ή σκληρά σχόλια που θα μπορούσαν να συμπεριληφθούν σε έναν δικαστικό φάκελο. Κι όμως, με την πάροδο του χρόνου, το παιδί αρχίζει να μαθαίνει ότι το να περνά καλά με τον έναν γονέα προκαλεί δυσφορία στον άλλο.
Το άρθρο αυτό εξετάζει πώς διακριτικές συμπεριφορές, καθημερινές πρακτικές και συναισθηματικές αντιδράσεις μπορούν σταδιακά να υπονομεύσουν τη σχέση ενός παιδιού με έναν γονέα, χωρίς να ειπωθεί ούτε μία ανοιχτά αρνητική λέξη.
Η σιωπή μπορεί να στείλει ένα ισχυρό μήνυμα
Η γονεϊκή αποξένωση συχνά συζητείται σαν να περιλαμβάνει πάντοτε σαφείς λεκτικές επιθέσεις.
Μερικές φορές πράγματι συμβαίνει αυτό. Ένας γονέας μπορεί να λέει ανοιχτά στο παιδί ότι ο άλλος γονέας είναι επικίνδυνος, εγωιστής, αδιάφορος ή ότι ευθύνεται για όλα. Αυτό είναι ευκολότερο να εντοπιστεί, επειδή υπάρχουν συγκεκριμένες λέξεις.
Όμως τα παιδιά δεν ακούν μόνο τις λέξεις. Παρατηρούν τα πρόσωπα. Αντιλαμβάνονται τη συναισθηματική ατμόσφαιρα. Προσέχουν ποια θέματα δημιουργούν ένταση.
Ένα παιδί μπορεί να γυρίσει στο σπίτι και να πει: «Περάσαμε τόσο ωραία με τον μπαμπά.»
Ο άλλος γονέας δεν επικρίνει τον πατέρα. Δεν λέει ότι ήταν λάθος που το παιδί πέρασε χρόνο μαζί του. Απλώς κάνει μια παύση, κοιτάζει αλλού, σιωπά ή γίνεται πιο ψυχρός. Το παιδί αισθάνεται την αλλαγή.
Την επόμενη φορά λέει: «Καλά ήταν.»
Αυτή η απάντηση προκαλεί λιγότερη δυσφορία. Διατηρεί την ηρεμία. Με τον καιρό, το παιδί μπορεί να σταματήσει εντελώς να μοιράζεται θετικές εμπειρίες από τον χρόνο που περνά με τον άλλο γονέα. Δεν ειπώθηκε καμία κακή λέξη. Κι όμως, το παιδί έμαθε κάτι.
Έμαθε ότι το να είναι ευτυχισμένο με τον έναν γονέα μπορεί να πληγώνει, να θυμώνει ή να αναστατώνει τον άλλο. Ένα παιδί που αναζητά συναισθηματική ασφάλεια μπορεί τότε να αρχίσει να ελέγχει τι λέει. Μπορεί να υποβαθμίζει τη χαρά του, να κρύβει την αγάπη του ή να αλλάζει τη συμπεριφορά του για να προστατεύσει τον γονέα που βρίσκεται μπροστά του.
Αυτό δεν συμβαίνει επειδή το παιδί είναι χειριστικό. Συμβαίνει επειδή τα παιδιά προσαρμόζονται. Συχνά είναι πολύ ικανά να αντιλαμβάνονται τον συναισθηματικό κίνδυνο, ιδιαίτερα μετά τον χωρισμό των γονέων.
Η ροή των πληροφοριών μπορεί να διακοπεί χωρίς ανοιχτή εχθρότητα
Ένα ακόμη διακριτικό μοτίβο είναι ο αποκλεισμός μέσω της πληροφόρησης.
Το σχολείο στέλνει πληροφορίες για την αθλητική ημέρα. Ο ένας γονέας παρευρίσκεται. Ο άλλος δεν ενημερώνεται ποτέ. Πραγματοποιείται ένα ιατρικό ραντεβού. Το αποτέλεσμά του δεν κοινοποιείται. Φτάνει μια πρόσκληση για γενέθλια για ένα Σαββατοκύριακο κατά το οποίο το παιδί πρόκειται να βρίσκεται με τον άλλο γονέα. Τα σχέδια γίνονται πριν ζητηθεί η γνώμη του. Εκείνος ενημερώνεται αργότερα, όταν πλέον η αλλαγή του προγράμματος παρουσιάζεται σαν κάτι που θα απογοητεύσει το παιδί.
Κανείς δεν είπε: «Δεν πρέπει να εμπλέκεις τον άλλο γονέα σου.» Όμως το αποτέλεσμα μπορεί να είναι το ίδιο. Ο ένας γονέας απομακρύνεται ολοένα περισσότερο από την καθημερινή ζωή του παιδιού. Αυτό έχει σημασία, επειδή η γονεϊκότητα δεν αφορά μόνο τα μεγάλα χρονικά διαστήματα επικοινωνίας. Αφορά επίσης τη γνώση των μικρών λεπτομερειών:
- Ποια εργασία πρέπει να παραδοθεί στο σχολείο.
- Ποιος φίλος κάλεσε το παιδί στο σπίτι του.
- Αν το παιδί έχει άγχος για ένα διαγώνισμα.
- Πότε είναι το ραντεβού στον οδοντίατρο.
- Τι ρούχα ή στολή χρειάζεται για μια σχολική ημέρα.
- Πώς ένιωσε το παιδί μετά τις δοκιμασίες στο ποδόσφαιρο ή το μάθημα μουσικής.
Όταν ο ένας γονέας αποκλείεται επανειλημμένα από τις συνηθισμένες πληροφορίες της καθημερινότητας, μπορεί να αρχίσει να φαίνεται απόμακρος ή αδιάφορος. Το παιδί μπορεί να σκέφτεται:
«Δεν ήρθε.»
«Δεν ήξερε.»
«Δεν ρώτησε.»
Αυτό που λείπει από την εικόνα είναι ότι δεν είχε ενημερωθεί. Αυτός είναι ένας τρόπος με τον οποίο ένας γονέας μπορεί να αποξενώσει ένα παιδί χωρίς να χρησιμοποιήσει προσβολές. Η εμπειρία του παιδιού διαμορφώνεται από την απουσία και αυτή η απουσία μπορεί να έχει δημιουργηθεί τεχνητά.
Ο προγραμματισμός δραστηριοτήτων μπορεί να κάνει την επικοινωνία με τον γονέα να μοιάζει με απώλεια
Τα παιδιά χρειάζονται πρόγραμμα, φιλίες, χόμπι και διασκέδαση. Οι χωρισμένοι γονείς πρέπει επίσης να υποστηρίζουν την ευρύτερη κοινωνική ζωή του παιδιού. Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν ο προγραμματισμός δραστηριοτήτων θέτει επανειλημμένα τον χρόνο με τον έναν γονέα σε ανταγωνισμό με όλα όσα απολαμβάνει το παιδί.
Το ποδόσφαιρο προγραμματίζεται κάθε Σάββατο πρωί, την ώρα που το παιδί βρίσκεται με τον πατέρα.
Μια διανυκτέρευση σε φίλο κανονίζεται το Σαββατοκύριακο της μητέρας.
Μια δραστηριότητα, ένα πάρτι ή μια οικογενειακή έξοδος προγραμματίζεται επανειλημμένα κατά τον χρόνο επικοινωνίας με τον ίδιο γονέα.
Και τότε τίθεται η ερώτηση: «Θέλεις πραγματικά να το χάσεις μόνο και μόνο για να πας εκεί;»
Στα χαρτιά, το παιδί έχει επιλογή. Στην πραγματικότητα, μπορεί να μη βιώνει καθόλου την κατάσταση ως ελεύθερη επιλογή. Μπορεί να αισθάνεται ότι πρέπει να επιλέξει μεταξύ ενός γονέα και της κοινωνικής του ζωής. Μεταξύ της επικοινωνίας και της απογοήτευσης των φίλων του. Μεταξύ του να πάει στο σπίτι του άλλου γονέα και του να χάσει μια δραστηριότητα για την οποία όλοι οι άλλοι είναι ενθουσιασμένοι. Με τον καιρό, ο χρόνος με τον άλλο γονέα συνδέεται με τη στέρηση και τη θυσία.
Το ζήτημα δεν είναι μια μεμονωμένη σύγκρουση προγράμματος. Αυτά συμβαίνουν στη ζωή. Πάρτι συμπίπτουν με Σαββατοκύριακα. Αγώνες αλλάζουν ημερομηνία. Προκύπτουν οικογενειακές εκδηλώσεις. Οι γονείς που συνεργάζονται λογικά βρίσκουν τρόπους να τα διαχειρίζονται. Η ανησυχία αφορά το επαναλαμβανόμενο μοτίβο. Εάν η επικοινωνία με τον γονέα αντιμετωπίζεται συνεχώς ως εμπόδιο, το παιδί μπορεί τελικά να αρχίσει να τη βλέπει και το ίδιο έτσι.
Μια πιο υγιής προσέγγιση είναι να μη μεταφέρεται στο παιδί το συναισθηματικό βάρος του προγραμματισμού των ενηλίκων:
«Έχεις ποδόσφαιρο το Σάββατο. Ας μιλήσουμε με τον άλλο γονέα σου και ας δούμε πώς μπορούμε να το κανονίσουμε.»
Αυτό είναι πολύ διαφορετικό από το:
«Θα πρέπει να χάσεις το ποδόσφαιρο επειδή είναι το Σαββατοκύριακό του.» ή «Θα πρέπει να μη δεις τον άλλο γονέα επειδή το ποδόσφαιρο είναι σημαντικό για σένα.»
Η πρώτη προσέγγιση προστατεύει τόσο τις δραστηριότητες του παιδιού όσο και τη σχέση του με τον γονέα. Η δεύτερη μετατρέπει το ένα σε απειλή για το άλλο.
Η επικοινωνία μπορεί να παρουσιάζεται ως ενόχληση
Η διακριτική παρεμπόδιση μπορεί επίσης να εκδηλώνεται μέσω τηλεφωνικών κλήσεων και μηνυμάτων. Ο πατέρας καλεί στις 7 μ.μ. Στο παιδί λένε: «Τώρα ετοιμάζεσαι να μπεις για μπάνιο.» Η μητέρα στέλνει μήνυμα. Η απάντηση είναι: «Είναι απασχολημένο αυτή τη στιγμή.»
Αυτό μπορεί να είναι αλήθεια μία φορά. Μπορεί ακόμη και να είναι αλήθεια αρκετές φορές. Τα παιδιά πράγματι έχουν μπάνιο, διάβασμα, γεύματα, δραστηριότητες και κουρασμένα απογεύματα. Αλλά εάν κάθε τηλεφώνημα γίνεται τη «λάθος στιγμή» και κάθε μήνυμα καθυστερεί, φιλτράρεται ή αγνοείται, τότε το μοτίβο γίνεται δύσκολο να παραβλεφθεί.
Το παιδί μπορεί να μην ακούσει ποτέ «Μη μιλάς στον άλλο γονέα σου.» Αυτό όμως που βιώνει είναι ότι:
- οι κλήσεις προκαλούν αναστάτωση,
- οι απαντήσεις γίνονται δύσκολες,
- ο άλλος γονέας φαίνεται ολοένα λιγότερο παρών,
- η επικοινωνία σταδιακά εξασθενεί,
- κανείς δεν εξηγεί ανοιχτά το γιατί.
Ο γονέας που προσπαθεί να τηλεφωνεί μπορεί να αρχίσει να φαίνεται ασυνεπής, ακόμη κι αν προσπαθεί τακτικά. Το παιδί μπορεί να θεωρήσει ότι η σχέση εξασθενεί φυσιολογικά, ενώ στην πραγματικότητα ελέγχεται η πρόσβαση στην επικοινωνία.
Υπάρχει και μια περισσότερο συναισθηματική εκδοχή αυτού του μοτίβου. Το παιδί μπορεί να επιτρέπεται να μιλήσει, αλλά μόνο ενώ παρακολουθείται, διορθώνεται ή πιέζεται να τελειώσει γρήγορα.
Μια κλήση με ανοιχτή ακρόαση μέσα σε ένα δωμάτιο δεν προσφέρει ιδιωτικότητα. Ένα παιδί που αισθάνεται αποδοκιμασία μπορεί να δίνει σύντομες απαντήσεις, να αποφεύγει την εκδήλωση στοργής ή να λέει μόνο όσα αισθάνεται ότι είναι «ασφαλές» να πει.
Γι’ αυτό η ποιότητα της επικοινωνίας έχει τόση σημασία όσο και το αν αυτή πραγματοποιείται τυπικά.
Τα παιδιά που αποξενώνονται αντιλαμβάνονται ποια συμπεριφορά επιβραβεύεται
Τα παιδιά συχνά μαθαίνουν μέσα από τη συναισθηματική ανατροφοδότηση. Παρατηρούν τι κάνει έναν γονέα να γίνεται πιο θερμός. Παρατηρούν τι τον κάνει να αποσύρεται. Αντιλαμβάνονται ποιες λέξεις φέρνουν στοργή και ποιες δημιουργούν ένα περιβάλλον που μοιάζει συναισθηματικά μη ασφαλές.
Ένα παιδί λέει «Μου λείπει η μαμά.» Ο γονέας γίνεται τεταμένος, σιωπηλός ή αναστατωμένος. Αργότερα το παιδί λέει «Δεν θέλω να πάω αυτό το Σαββατοκύριακο.» Ο ίδιος γονέας γίνεται τότε θερμός, προσεκτικός και καθησυχαστικός.
Το παιδί μπορεί να μη σκέφτεται συνειδητά: «Πρέπει να απορρίψω τη μαμά για να λάβω παρηγοριά». Μπορεί όμως σταδιακά να συνδέσει την απόρριψη με την ασφάλεια και την επιδοκιμασία.
Αυτό είναι ένα από τα πιο επώδυνα στοιχεία της διακριτικής αποξενωτικής συμπεριφοράς. Τα λόγια του παιδιού μπορεί πλέον να φαίνονται ως δική του παγιωμένη άποψη. Μπορεί να λέει ότι δεν θέλει να πάει. Μπορεί να φαίνεται θυμωμένο. Μπορεί να δείχνει ψυχρό απέναντι στον άλλο γονέα.
Μερικές φορές αυτά τα συναισθήματα είναι γνήσια και χρειάζονται προσεκτική εξέταση. Τα παιδιά μπορεί να έχουν πραγματικές ανησυχίες, απογοητεύσεις και προτιμήσεις. Δεν προκαλείται κάθε απροθυμία από πίεση. Όμως όταν η απόρριψη ενός γονέα αυξάνεται παράλληλα με επαναλαμβανόμενη συναισθηματική επιβράβευση της απόστασης, τότε έχει σημασία να εξετάζεται το ευρύτερο πλαίσιο.
Το ερώτημα δεν είναι μόνο «Τι λέει το παιδί;»
Αλλά επίσης «Τι έχει μάθει το παιδί ότι είναι ασφαλές να λέει;»
Οι παραδόσεις και παραλαβές του παιδιού μπορούν να δημιουργήσουν φόβο χωρίς να διατυπωθεί καμία κατηγορία
Οι παραδόσεις και παραλαβές είναι συναισθηματικά φορτισμένες για πολλές οικογένειες. Ένας γονέας μπορεί να αισθάνεται θλίψη, άγχος ή θυμό. Το παιδί μπορεί να αισθάνεται διχασμένο. Κανείς δεν διαχειρίζεται κάθε στιγμή τέλεια.
Ωστόσο, η επαναλαμβανόμενη συμπεριφορά κατά την παράδοση μπορεί να διαμορφώσει το πώς αισθάνεται το παιδί για τη μετάβασή του στον άλλο γονέα.
Ένας γονέας αγκαλιάζει σφιχτά το παιδί και δεν το αφήνει εύκολα. Κοιτάζει ανήσυχος και ρωτά «Είσαι σίγουρος/η ότι είσαι καλά που θα πας;». Λέει «Τηλεφώνησέ μου αν συμβεί οτιδήποτε.» Επαναλαμβάνει «Δεν χρειάζεται να πας αν δεν θέλεις.» Μπορεί να μην υπάρχει καμία άμεση κατηγορία. Κανείς δεν λέει ότι το σπίτι του άλλου γονέα είναι επικίνδυνο. Το παιδί όμως μπορεί να αρχίσει να αναρωτιέται «Μήπως πρέπει να φοβάμαι;», «Μήπως πρόκειται να συμβεί κάτι;», «Μήπως στενοχωρώ αυτόν τον γονέα επειδή φεύγω;»
Το παιδί μπορεί στη συνέχεια να παρουσιάζει άγχος πριν από την επικοινωνία. Το άγχος του είναι πραγματικό, αλλά μπορεί να έχει δημιουργηθεί ή ενταθεί από τη συναισθηματική φόρτιση που προηγείται της αναχώρησης. Μια πιο ήρεμη παράδοση δεν σημαίνει ότι προσποιούμαστε πως όλα είναι εύκολα. Σημαίνει ότι δίνουμε στο παιδί την άδεια να φύγει χωρίς ενοχές.
Απλές φράσεις μπορούν να βοηθήσουν: «Να περάσεις υπέροχα. Θα σε δω όταν επιστρέψεις.», «Μπορείς να περάσεις όμορφα. Εγώ θα είμαι καλά.», «Σ’ αγαπώ και χαίρομαι που έχεις χρόνο και στα δύο σπίτια σου.»
Αυτές οι λέξεις έχουν σημασία, επειδή απαλλάσσουν το παιδί από την ευθύνη να φροντίζει τα συναισθήματα του ενήλικα.
Το μοτίβο έχει μεγαλύτερη σημασία από ένα μεμονωμένο περιστατικό
Κανένα από αυτά τα παραδείγματα, από μόνο του, δεν αποδεικνύει αυτομάτως αποξενωτική συμπεριφορά.
Οι χωρισμένοι γονείς κάνουν λάθη. Μηνύματα χάνονται. Τα προγράμματα συγκρούονται. Τα παιδιά μερικές φορές δεν θέλουν να πάνε στον άλλο γονέα. Οι γονείς μερικές φορές αισθάνονται άγχος κατά την παράδοση του παιδιού. Μία αμήχανη αντίδραση μετά από μια δύσκολη ημέρα δεν αποτελεί απόδειξη οργανωμένης προσπάθειας αποξένωσης.
Αυτό που έχει σημασία είναι το επαναλαμβανόμενο μοτίβο. Σοβαρή ανησυχία προκύπτει όταν επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές κάνουν το παιδί να αισθάνεται ότι το να αγαπά, να περνά όμορφα ή να διατηρεί σχέση με τον έναν γονέα έχει συναισθηματικές συνέπειες στη σχέση του με τον άλλο.
Ένα τέτοιο μοτίβο μπορεί να περιλαμβάνει:
- θετικές αναφορές για τον χρόνο με τον άλλο γονέα που αντιμετωπίζονται με σιωπή ή ένταση,
- μη κοινοποίηση σχολικών, ιατρικών ή κοινωνικών πληροφοριών,
- συστηματικό προγραμματισμό δραστηριοτήτων κατά τον χρόνο επικοινωνίας,
- επανειλημμένο αποκλεισμό ή καθυστέρηση τηλεφωνικών κλήσεων και μηνυμάτων,
- εκδήλωση μεγαλύτερης στοργής όταν το παιδί απορρίπτει τον άλλο γονέα,
- παραδόσεις του παιδιού γεμάτες άγχος, ενοχές ή φόβο,
- έμμεση παρουσίαση του άλλου γονέα ως ενοχλητικού, επικίνδυνου ή ασήμαντου.
Είναι επίσης πολύ σημαντικό να διαχωρίζεται η αποξενωτική συμπεριφορά από την πραγματική ανάγκη προστασίας του παιδιού. Εάν υπάρχουν πραγματικές ανησυχίες σχετικά με κακοποίηση, παραμέληση, κατάχρηση ουσιών, επιβλαβή συμπεριφορά ή κίνδυνο, αυτές πρέπει να αντιμετωπίζονται κατάλληλα. Η προβολή ζητημάτων προστασίας του παιδιού δεν ταυτίζεται με τη γονεϊκή αποξένωση όταν γίνεται με ειλικρίνεια, αναλογικότητα και αποδεικτικά στοιχεία.
Η δυσκολία είναι ότι τα διακριτικά μοτίβα μπορεί να είναι δύσκολο να εξηγηθούν. Μεμονωμένα μπορεί να φαίνονται ασήμαντα. Για το παιδί, όμως, το επαναλαμβανόμενο συναισθηματικό μήνυμα μπορεί να είναι πολύ ισχυρό.
Πώς να αντιδράσετε χωρίς να κάνετε τα πράγματα χειρότερα
Η διακριτική αποξενωτική συμπεριφορά είναι δύσκολο να αμφισβητηθεί, επειδή οι άμεσες κατηγορίες μπορούν να αυξήσουν τη σύγκρουση. Μπορούν επίσης να δώσουν στον άλλο γονέα την ευκαιρία να ισχυριστεί ότι το πρόβλημα είναι η πικρία και όχι το συμφέρον του παιδιού.
Μια μετρημένη αντίδραση είναι συνήθως ισχυρότερη. Ξεκινήστε τηρώντας σαφές αρχείο. Εστιάστε στα γεγονότα, στις ημερομηνίες και στις συνέπειες, όχι σε προσβολές ή υποθέσεις.
Για παράδειγμα:
«12 Μαρτίου: το σχολείο έστειλε email και στους δύο γονείς σχετικά με τη συνάντηση γονέων. Αφαιρέθηκα από την αλυσίδα των απαντήσεων και ενημερώθηκα μόνο μετά τη συνάντηση.» ή,
«15 Μαρτίου: προσπάθησα να τηλεφωνήσω στη συμφωνημένη ώρα, στις 7 μ.μ. Μου είπαν ότι το παιδί ήταν απασχολημένο. Δεν προτάθηκε να πραγματοποιηθεί η κλήση αργότερα.» ή,
«22 Μαρτίου: το παιδί είπε ότι δεν μπορούσε να έρθει στην προγραμματισμένη επικοινωνία επειδή είχε κανονιστεί διανυκτέρευση σε φίλο. Δεν ζητήθηκε η γνώμη μου πριν γίνει η συνεννόηση.»
Αυτού του είδους η καταγραφή είναι περισσότερο χρήσιμη από φράσεις όπως «Προσπαθούν να καταστρέψουν τη σχέση μου με το παιδί.», «Δεν με αφήνουν ποτέ να είμαι γονέας.», «Δηλητηριάζουν το παιδί.»
Αυτά τα συναισθήματα μπορεί να είναι κατανοητά. Στην επικοινωνία όμως, ιδιαίτερα όταν ενδέχεται να εμπλακεί οικογενειακό δικαστήριο, η ψύχραιμη και συγκεκριμένη καταγραφή των γεγονότων έχει μεγαλύτερο βάρος.
Όταν απαντάτε, διατηρήστε στο επίκεντρο το παιδί:
«Υποστηρίζω τη συμμετοχή του στο ποδόσφαιρο. Παρακαλώ να συμφωνήσουμε πώς μπορεί να γίνεται αυτό χωρίς να αντικαθίσταται συστηματικά ο χρόνος επικοινωνίας.»
«Παρακαλώ να προωθούνται οι σχολικές και ιατρικές πληροφορίες όταν λαμβάνονται, ώστε και οι δύο γονείς να μπορούν να υποστηρίζουν το παιδί.»
«Εάν η κλήση δεν είναι δυνατή στη συμφωνημένη ώρα, παρακαλώ να προτείνεται μια εναλλακτική ώρα το ίδιο βράδυ.»
Στόχος είναι να φαίνεται ότι παραμένετε προσανατολισμένοι στο συμφέρον του παιδιού, είστε λογικοί και πρόθυμοι να συνεργαστείτε.
Είναι επίσης σημαντικό να προστατεύεται το παιδί από την εμπλοκή στη σύγκρουση των ενηλίκων. Αποφύγετε να ζητάτε από το παιδί να συλλέγει αποδεικτικά στοιχεία, να μεταφέρει συνομιλίες ή να αντιπαρατίθεται με τον άλλο γονέα. Αυτό μπορεί να αυξήσει την πίεση και τη σύγκρουση αφοσίωσης που βιώνει.
Μερικές φορές το πιο ηχηρό μήνυμα είναι αυτό που δεν ειπώθηκε ποτέ
Ένα παιδί μπορεί να επηρεαστεί από όσα βιώνει επανειλημμένα.
- Ένα πρόσωπο που αλλάζει έκφραση.
- Μια χαρούμενη ιστορία που συναντά τη σιωπή.
- Ένα τηλεφώνημα που εμποδίζεται.
- Μια σχολική εκδήλωση που αποκρύπτεται.
- Ένα Σαββατοκύριακο που γεμίζει με ανταγωνιστικά σχέδια.
- Μια παράδοση στον άλλο γονέα που μοιάζει με προειδοποίηση.
Καμία μεμονωμένη στιγμή μπορεί να μη φαίνεται δραματική. Όμως τα παιδιά δημιουργούν νόημα μέσα από τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα. Εάν το μοτίβο τα διδάσκει ότι η εγγύτητα με τον έναν γονέα προκαλεί δυσφορία στον άλλο, μπορεί να προσαρμοστούν. Μπορεί να απομακρυνθούν. Μπορεί να απορρίψουν. Μπορεί να αρχίσουν να λένε εκείνα που διατηρούν τη ζωή τους πιο ήρεμη. Γι’ αυτό η διακριτική αποξενωτική συμπεριφορά δεν πρέπει να αγνοείται μέχρι η βλάβη να γίνει εμφανής. Όσο νωρίτερα εντοπιστεί, καταγραφεί και αντιμετωπιστεί το μοτίβο, τόσο μεγαλύτερη είναι η δυνατότητα να προστατευθεί η σχέση του παιδιού και με τους δύο γονείς.
Μικρές συμπεριφορές μπορούν να προκαλέσουν πραγματική βλάβη όταν επαναλαμβάνονται. Μπορούν όμως και να αντιμετωπιστούν με υπομονή, αποδεικτικά στοιχεία και την κατάλληλη υποστήριξη.