Μεταπτυχιακή Διπλωματική εργασία του Θωμά-Χρήστου Ευσταθίου στο Π.Μ.Σ.: Αστικό δίκαιο της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, 27 Σεπτεμβρίου 2025, με τίτλο «Η νομολογία μετά τον Ν. 4800/2021 αναφορικά με τη συνεπιμέλεια των ανήλικων τέκνων» εξετάζει κατά πόσο η μεταρρύθμιση του οικογενειακού δικαίου που επέφερε ο Ν. 4800/2021 επηρέασε στην πράξη τη δικαστηριακή αντιμετώπιση της συνεπιμέλειας στην Ελλάδα. Βασίζεται σε εμπειρική ανάλυση 431 αποφάσεων του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών των ετών 2019, 2020, 2022 και 2023.
Κεντρικό ερευνητικό ερώτημα
Η εργασία διερευνά εάν η νομοθετική καθιέρωση της από κοινού και εξίσου άσκησης της γονικής μέριμνας μετά το διαζύγιο ή τη διάσταση οδήγησε σε πραγματική μεταβολή της νομολογιακής πρακτικής υπέρ της συνεπιμέλειας.
Βασικά ευρήματα
- Η αποκλειστική επιμέλεια ήταν σχεδόν απόλυτος κανόνας πριν τον Ν. 4800/2021
2019
- 99% αποκλειστική επιμέλεια.
- 1% συνεπιμέλεια.
- Το 90% των αποφάσεων αποκλειστικής επιμέλειας κατέληγε στη μητέρα.
2020
- 98% αποκλειστική επιμέλεια.
- 2% συνεπιμέλεια.
- Το 85% της αποκλειστικής επιμέλειας ανατέθηκε στη μητέρα.
- Μετά τον Ν. 4800/2021 εμφανίζεται σαφής αλλά περιορισμένη αύξηση της συνεπιμέλειας
2022
- 81% αποκλειστική επιμέλεια.
- 19% συνεπιμέλεια (11% καθολική και 8% άλλες μορφές).
2023
- 84% αποκλειστική επιμέλεια.
- 16% συνεπιμέλεια (9% καθολική και 7% άλλες μορφές).
Η έρευνα καταλήγει ότι η συνεπιμέλεια δεν αποτελεί ακόμη τον επικρατούντα κανόνα, αλλά έχει αποκτήσει πλέον ουσιαστική νομολογιακή παρουσία.
- Η μητέρα παραμένει ο κύριος αποδέκτης της αποκλειστικής επιμέλειας
Παρά τη μεταρρύθμιση:
| Έτος | Μητέρα | Πατέρας |
| 2019 | 90% | 10% |
| 2020 | 85,30% | 14,70% |
| 2022 | 87% | 13% |
| 2023 | 86% | 14% |
Η δικαστηριακή πρακτική εξακολουθεί να προσεγγίζει τη μητέρα ως βασικό φροντιστή του παιδιού στις περιπτώσεις αποκλειστικής επιμέλειας.
- Εμφανίζεται για πρώτη φορά η εναλλασσόμενη κατοικία
Μετά τον Ν. 4800/2021 παρατηρούνται αποφάσεις που προβλέπουν:
- εναλλασσόμενη κατοικία μεταξύ των δύο γονέων,
- καθολική συνεπιμέλεια,
- λειτουργική κατανομή επιμέρους τομέων επιμέλειας (εκπαίδευση, υγεία κ.λπ.).
Αυτό αποτελεί μία από τις σημαντικότερες πρακτικές καινοτομίες που κατέγραψε η έρευνα.
- Η ερημοδικία επηρεάζει σημαντικά τα αποτελέσματα
Το 2022 και το 2023 περίπου το ένα τέταρτο των υποθέσεων κρίθηκε ερήμην του εναγόμενου γονέα (συχνότερα του πατέρα). Η εργασία επισημαίνει ότι αυτή η παράμετρος ενδέχεται να επηρεάζει την τελική εικόνα της νομολογίας και να περιορίζει την πλήρη εφαρμογή της συνεπιμέλειας.
Κεντρικό συμπέρασμα
Η εργασία καταλήγει ότι ο Ν. 4800/2021 συνιστά σημαντική θεσμική τομή, καθώς εισήγαγε τη συνεπιμέλεια ως προτεινόμενο μοντέλο άσκησης της γονικής μέριμνας. Ωστόσο, η νομολογία του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών κατά τα πρώτα δύο χρόνια εφαρμογής του νόμου δείχνει ότι:
- η αποκλειστική επιμέλεια εξακολουθεί να είναι ο κυρίαρχος τρόπος ρύθμισης,
- η συνεπιμέλεια βρίσκεται σε φάση σταδιακής εδραίωσης,
- οι παραδοσιακές αντιλήψεις περί γονεϊκών ρόλων εξακολουθούν να επηρεάζουν τις δικαστικές αποφάσεις,
- η πλήρης ενσωμάτωση του νέου πνεύματος του νόμου δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.
Η σημαντικότερη φράση της εργασίας
«Ο Ν. 4800/2021 άλλαξε το νομοθετικό πλαίσιο πολύ περισσότερο από όσο έχει μέχρι σήμερα αλλάξει τη δικαστηριακή πρακτική». Αυτό είναι το κεντρικό συμπέρασμα που προκύπτει από την ανάλυση των 431 δικαστικών αποφάσεων.
Ακολουθεί στο σύνδεσμό το πλήρες κείμενο:
Η νομολογία μετά τον Ν. 4800-2021 αναφορικά με την συνεπιμέλεια των ανήλικων τέκνων