Ένα σημαντικό βήμα για την προστασία του δικαιώματος του παιδιού και στους δύο γονείς.
Στις 28 Μαΐου 2026 κατατέθηκε στη Βουλή των Ελλήνων η πρόταση νόμου με τίτλο «Πρόληψη και Αντιμετώπιση της Γονεϊκής Αποξένωσης και Ενίσχυση της Προστασίας του Παιδιού», από τους Ανεξάρτητους Βουλευτές Γεώργιο Μανούσο, Ιωάννη Δημητροκάλλη και Διονύσιο Βαλτογιάννη. Πρόκειται για την πρώτη ολοκληρωμένη νομοθετική πρωτοβουλία στην Ελλάδα που επιχειρεί να αντιμετωπίσει θεσμικά το φαινόμενο της γονεϊκής αποξένωσης και της συστηματικής υπονόμευσης του δεσμού παιδιού – γονέα.
Η πρόταση νόμου αναγνωρίζει ότι το υφιστάμενο σύστημα συχνά αδυνατεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά περιπτώσεις επαναλαμβανόμενης παρεμπόδισης επικοινωνίας, εργαλειοποίησης του παιδιού στις γονικές συγκρούσεις και μη εφαρμογής δικαστικών αποφάσεων, με αποτέλεσμα την ψυχική επιβάρυνση των ανηλίκων και την αποδυνάμωση του γονικού δεσμού.
Τι προβλέπει η πρόταση
Η προτεινόμενη ρύθμιση δεν προσεγγίζει τη γονεϊκή αποξένωση ως «σύνδρομο» ή ψυχιατρική διάγνωση, αλλά ως σύνολο επαναλαμβανόμενων συμπεριφορών που οδηγούν αδικαιολόγητα στη σοβαρή διατάραξη ή διάρρηξη της σχέσης του παιδιού με τον έναν γονέα.
Μεταξύ άλλων προβλέπονται:
- Θέσπιση ενιαίου εθνικού πρωτοκόλλου αξιολόγησης περιστατικών.
- Δημιουργία μητρώου πιστοποιημένων πραγματογνωμόνων.
- Ταχεία δικαστική και εισαγγελική παρέμβαση όταν απειλείται ο γονικός δεσμός.
- Ειδικό αστυνομικό πρωτόκολλο για περιπτώσεις παραβίασης δικαστικών αποφάσεων επικοινωνίας.
- Ηλεκτρονική καταγραφή περιστατικών με σεβασμό στα προσωπικά δεδομένα.
- Υποχρεωτική εκπαίδευση δικαστικών λειτουργών, αστυνομικών, κοινωνικών λειτουργών, εκπαιδευτικών και επαγγελματιών ψυχικής υγείας.
- Δημιουργία Κέντρων Αξιολόγησης, Υποστήριξης και Αποκατάστασης του Γονικού Δεσμού σε κάθε Περιφέρεια.
- Κλιμακωτά μέτρα και κυρώσεις σε περιπτώσεις αποδεδειγμένων αποξενωτικών συμπεριφορών.
Η παιδοκεντρική φιλοσοφία της πρότασης
Κεντρικός άξονας της νομοθετικής πρωτοβουλίας είναι η αρχή ότι το παιδί έχει δικαίωμα να διατηρεί ουσιαστική σχέση και με τους δύο γονείς του, εφόσον δεν συντρέχει τεκμηριωμένος κίνδυνος για την ασφάλεια ή την ευημερία του. Η πρόταση επιδιώκει να διαχωρίσει σαφώς τις περιπτώσεις πραγματικής κακοποίησης ή παραμέλησης από τις περιπτώσεις αδικαιολόγητης απομάκρυνσης του παιδιού από τον έναν γονέα.
Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία της ψυχικής υγείας του παιδιού, στην αποφυγή δευτερογενούς θυματοποίησης και στην ανάγκη συντονισμένης συνεργασίας όλων των εμπλεκόμενων υπηρεσιών.
Θετική αξιολόγηση από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους
Αξίζει να σημειωθεί ότι το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους εξέδωσε την προβλεπόμενη έκθεσή του επί της πρότασης νόμου, καταγράφοντας τις δημοσιονομικές επιπτώσεις που συνεπάγεται η εφαρμογή της, όπως η ίδρυση νέων δομών, η εκπαίδευση των επαγγελματιών και η δημιουργία του μηχανισμού αξιολόγησης και καταγραφής περιστατικών.
Η έκθεση του ΓΛΚ επιβεβαιώνει ότι η πρόταση διαθέτει συγκεκριμένο επιχειρησιακό σχεδιασμό και μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο κοινοβουλευτικής επεξεργασίας.
Η συζήτηση πρέπει να ανοίξει
Η κατάθεση της συγκεκριμένης πρότασης νόμου αποτελεί μια σημαντική εξέλιξη στον δημόσιο διάλογο για τα δικαιώματα του παιδιού μετά τον χωρισμό των γονέων. Για πρώτη φορά τίθενται σε κοινοβουλευκή βάση συγκεκριμένες προτάσεις για την πρόληψη, την έγκαιρη αναγνώριση και την αντιμετώπιση συμπεριφορών που μπορούν να οδηγήσουν στη διάρρηξη του γονικού δεσμού.
Το «Παιδί με 2 Γονείς» θεωρεί ότι κάθε σοβαρή πρωτοβουλία που αναδεικνύει τις ανάγκες των παιδιών να διατηρούν ουσιαστική παρουσία και των δύο γονέων στη ζωή τους αξίζει να συζητηθεί θεσμικά, επιστημονικά και κοινωνικά. Η ουσιαστική προστασία των παιδιών προϋποθέτει όχι μόνο δικαστικές αποφάσεις, αλλά και μηχανισμούς που εξασφαλίζουν την αποτελεσματική εφαρμογή τους στην πράξη.
Σχετικοί σύνδεσμοι
Επίσημη κατάθεση της πρότασης νόμου στη Βουλή
