PsychologyNow.gr, 15.09.2026, Πρόεδρος της ΕΛΨΕ, καθ. Νίκος Μακρής.
Με αφορμή τον θάνατο γνωστού τραγουδιστή κατά τη διάρκεια αμφιβόλου ιατρικής θεραπείας, ο Πρόεδρος της ΕΛΨΕ Νίκος Μακρής, εξηγεί γιατί η ίδρυση ΝΠΔΔ αποτελεί επιτακτική ανάγκη για τη διασφάλιση της δεοντολογία και πώς η έλλειψη θεσμικής λογοδοσίας στην ψυχολογία αφήνει εκτεθειμένους πολίτες και επαγγελματίες.
Η θεσμική λογοδοσία είναι προστασία του πολίτη.
Στα επαγγέλματα υγείας η επιστημονική γνώση και η επαγγελματική ευθύνη συνδέονται αναπόσπαστα με τη λογοδοσία. Στην Ιατρική, όταν προκύπτουν σοβαρά ερωτήματα για την άσκηση του επαγγέλματος, υπάρχουν θεσμοθετημένα όργανα στα οποία μπορεί να απευθυνθεί ο πολίτης και τα οποία μπορούν να διερευνήσουν ένα περιστατικό, να εξετάσουν εάν τηρήθηκαν οι κανόνες της επιστήμης και της δεοντολογίας και, εφόσον απαιτείται, να κινήσουν πειθαρχικές διαδικασίες.
Αυτό δεν είναι μόνο έλεγχος του επαγγελματία. Είναι προστασία του πολίτη και της αξιοπιστίας του ίδιου του επαγγέλματος.
Η ίδια ανάγκη υπάρχει και στην Ψυχολογία, όπου οι συνέπειες μιας λανθασμένης ή αντιδεοντολογικής πρακτικής δεν είναι πάντοτε άμεσα ορατές.
Στην Ψυχολογία υπάρχουν επιστημονικοί και επαγγελματικοί φορείς στους οποίους συχνά απευθύνονται οι πολίτες όταν προκύπτουν ζητήματα δεοντολογίας ή επαγγελματικής πρακτικής. Ο ρόλος τους είναι σημαντικός. Δεν μπορούν όμως, από τη φύση και τη νομική τους υπόσταση, να υποκαταστήσουν έναν δημόσιο επαγγελματικό φορέα με θεσμική αρμοδιότητα για το σύνολο των ψυχολόγων. Και αυτή είναι μια ουσιαστική διαφορά.
Τι συμβαίνει, για παράδειγμα, όταν κάποιος δεν είναι ψυχολόγος, αλλά παρουσιάζει τον εαυτό του ή τις υπηρεσίες του με τρόπο που δημιουργεί στον πολίτη την εντύπωση ότι απευθύνεται σε ψυχολόγο; Τι συμβαίνει όταν ένας ψυχολόγος καλείται να αντιμετωπίσει σύνθετες ή σοβαρές καταστάσεις, όπως μια οξεία ψυχωτική κρίση, σοβαρές ιδεοληψίες και ψυχαναγκασμούς ή προβλήματα που συνδέονται με τη χρήση ουσιών, χωρίς την απαιτούμενη εκπαίδευση και επαγγελματική επάρκεια ή χωρίς να αναγνωρίζει πότε απαιτείται συνεργασία ή παραπομπή σε άλλον επαγγελματία ή υπηρεσία υγείας;
Τι συμβαίνει όταν, στο πλαίσιο μιας γονικής αντιδικίας, διατυπώνονται κρίσεις για έναν γονέα που δεν έχει αξιολογηθεί, στηριζόμενες αποκλειστικά στις αναφορές του άλλου; Ή όταν παρέχεται ψυχολογική αξιολόγηση ή παρέμβαση σε ένα παιδί χωρίς να έχουν τηρηθεί οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις ενημέρωσης και συναίνεσης;
Και τι συμβαίνει όταν παραβιάζεται το επαγγελματικό απόρρητο, δεν τηρούνται τα όρια της επαγγελματικής σχέσης ή χρησιμοποιούνται ψυχομετρικά εργαλεία χωρίς την απαιτούμενη εκπαίδευση και επάρκεια;
Το κρίσιμο ερώτημα είναι απλό: ποιος έχει τη θεσμική αρμοδιότητα να εξετάσει μια καταγγελία, να κρίνει εάν τηρήθηκαν οι κανόνες δεοντολογίας και, όταν διαπιστώνεται σοβαρή παράβαση, να ασκήσει πειθαρχικό έλεγχο; Ακριβώς γι’ αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία η πρωτοβουλία που βρίσκεται σήμερα σε εξέλιξη για τη δημιουργία του ΝΠΔΔ των Ψυχολόγων.
Ένας δημόσιος θεσμικός φορέας, με ενιαίο πλαίσιο δεοντολογίας, έλεγχο της νόμιμης άσκησης του επαγγέλματος, διαδικασίες εξέτασης καταγγελιών και πειθαρχική αρμοδιότητα, μπορεί να ενισχύσει ουσιαστικά τόσο την προστασία του πολίτη όσο και την αξιοπιστία του επαγγέλματος.
Το ΝΠΔΔ των Ψυχολόγων δεν αφορά μόνο τους ψυχολόγους. Αφορά πρωτίστως τον πολίτη που τους εμπιστεύεται. Γιατί η λογοδοσία προστατεύει τον πολίτη και ενισχύει την εμπιστοσύνη της κοινωνίας στο επάγγελμα του ψυχολόγου.