Περίληψη
Το Εφετείο εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση που είχε αναθέσει την αποκλειστική επιμέλεια στη μητέρα και έκρινε ότι αμφότεροι οι γονείς είναι εξίσου κατάλληλοι για την άσκηση της επιμέλειας. Εφάρμοσε τις διατάξεις του Ν. 4800/2021 και ανέθεσε την επιμέλεια από κοινού και στους δύο γονείς (συνεπιμέλεια), καθορίζοντας ως κατοικία του ανηλίκου και τις δύο κατοικίες των γονέων με σύστημα εναλλασσόμενης διαμονής.
Βασικές Νομικές Αρχές
1. Η συνεπιμέλεια αποτελεί τον κανόνα. Το Δικαστήριο επισημαίνει ότι μετά τον Ν. 4800/2021 η κοινή άσκηση της γονικής μέριμνας και η συνεπιμέλεια αποτελούν τη βασική νομοθετική επιλογή, ενώ η αποκλειστική επιμέλεια έχει εξαιρετικό χαρακτήρα και επιτρέπεται μόνο όταν η κοινή άσκηση αποδεικνύεται ανέφικτη ή αντίθετη προς το συμφέρον του παιδιού.
2. Απαιτείται ειδική αιτιολογία για αποκλειστική επιμέλεια. Η ανάθεση της επιμέλειας σε έναν μόνο γονέα προϋποθέτει αποκλεισμό της από κοινού άσκησης της γονικής μέριμνας, διαπίστωση ακαταλληλότητας ή σοβαρής αδυναμίας του άλλου γονέα, ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία.
3. Η απλή σύγκρουση των γονέων δεν αρκεί. Το Δικαστήριο τονίζει ότι οι διαφωνίες ή η έλλειψη άριστης συνεργασίας μεταξύ των γονέων δεν αρκούν από μόνες τους για να αποκλειστεί η συνεπιμέλεια.
4. Το συμφέρον του παιδιού επιβάλλει ενεργό παρουσία και των δύο γονέων. Κομβικό στοιχείο θεωρείται η διατήρηση ισχυρών και ουσιαστικών δεσμών του παιδιού και με τους δύο γονείς, οι οποίοι παραμένουν εξίσου σημαντικοί μετά τη διάσταση ή το διαζύγιο.
Πραγματικά περιστατικά
Οι διάδικοι απέκτησαν μία ανήλικη θυγατέρα γεννηθείσα το 2017 και μετά τη λύση του γάμου τους ανέκυψαν διαφωνίες σχετικά με την επιμέλεια, την επικοινωνία και τη διατροφή του παιδιού. Ακολούθησε πολυετής δικαστική αντιδικία με ασφαλιστικά μέτρα, προσωρινές διαταγές και αντιμαχόμενες αγωγές. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο ανέθεσε αποκλειστικά την επιμέλεια στη μητέρα, όρισε επικοινωνία του πατέρα, επιδίκασε διατροφή. Κατά της απόφασης αυτής ασκήθηκε έφεση από τον πατέρα.
Το Εφετείο διαπίστωσε ότι και οι δύο γονείς συμμετέχουν ενεργά στην ανατροφή του παιδιού, δεν αποδείχθηκαν περιστατικά κακοποίησης ή συμπεριφορές που να δικαιολογούν τον αποκλεισμό κάποιου γονέα από τη συνεπιμέλεια, το παιδί διατηρεί δεσμό και με τους δύο γονείς, οι κατοικίες των γονέων βρίσκονται σε σχετικά μικρή απόσταση μεταξύ τους και από το σχολείο του παιδιού, γεγονός που διευκολύνει την εφαρμογή εναλλασσόμενης διαμονής, η εναλλασσόμενη διαμονή δεν διαταράσσει τη σχολική και κοινωνική ζωή της ανήλικης, η διαφωνία των γονέων δεν συνιστά λόγο αποκλειστικής επιμέλειας.
Τι αποφάσισε το Εφετείο
Αναθέτει οριστικά την επιμέλεια του προσώπου της ανήλικης από κοινού και στους δύο γονείς. Ορίζει ως κατοικία του παιδιού την κατοικία του πατέρα και της μητέρας με σύστημα εναλλασσόμενης διαμονής.
Η ανήλικη διαμένει από 1η έως 7η κάθε μήνα με τον πατέρα, από 15η έως 22α κάθε μήνα με τον πατέρα, το υπόλοιπο διάστημα με τη μητέρα, ενώ ρυθμίζονται αναλυτικά Χριστούγεννα, Πάσχα, θερινές διακοπές, αργίες, γενέθλια, εορτές των γονέων, τηλεφωνική και διαδικτυακή επικοινωνία.
Το Δικαστήριο υπολόγισε τις οικονομικές δυνατότητες των γονέων και έκρινε ότι, παρά τη συνεπιμέλεια και την εναλλασσόμενη διαμονή, εξακολουθεί να υφίσταται υποχρέωση χρηματικής συμμετοχής του πατέρα. Υποχρέωσε τον πατέρα να καταβάλει 200 ευρώ μηνιαίως ως διατροφή του παιδιού για τρία έτη από την επίδοση της αγωγής.
Σημασία της απόφασης
Η απόφαση 4627/2025 παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον διότι εφαρμόζει εκτενώς τη φιλοσοφία του Ν. 4800/2021. Επιβεβαιώνει ότι η αποκλειστική επιμέλεια αποτελεί εξαίρεση και όχι κανόνα. Υπογραμμίζει ότι οι συγκρούσεις των γονέων δεν αρκούν για αποκλεισμό της συνεπιμέλειας. Δέχεται ρητά την κατοικία του παιδιού και στις δύο κατοικίες των γονέων. Συνδέει την εναλλασσόμενη διαμονή με το βέλτιστο συμφέρον του τέκνου όταν υπάρχουν οι κατάλληλες προϋποθέσεις.
Κεντρικό μήνυμα της απόφασης
«Η διαφωνία των γονέων δεν αρκεί για να απονεμηθεί αποκλειστική επιμέλεια στον έναν γονέα. Εφόσον και οι δύο κρίνονται κατάλληλοι, προκρίνεται η από κοινού άσκηση της επιμέλειας και η ουσιαστική παρουσία και των δύο στη ζωή του παιδιού».
Ακολουθεί η απόφαση στο σύνδεσμο:
