Σε θεσμική παρέμβαση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχώρησε το «Παιδί με 2 Γονείς» στις 05.06.2026 με αφορμή την πρόσφατη επίσκεψη του Ευρωπαίου Επιτρόπου για τη Δημοκρατία, τη Δικαιοσύνη και το Κράτος Δικαίου, κ. Michael McGrath, στην Ελλάδα. Στο επίκεντρο της παρέμβασης τίθεται η απόσταση μεταξύ νομοθεσίας και πραγματικής εφαρμογής των δικαιωμάτων του παιδιού στο ελληνικό οικογενειακό δίκαιο, ζητώντας ευρωπαϊκή αξιολόγηση και παρέμβαση.
Το «Παιδί με 2 Γονείς» αναδεικνύει ότι, παρά την ύπαρξη ενός ισχυρού ευρωπαϊκού και διεθνούς πλαισίου προστασίας – που περιλαμβάνει τη Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού, την ΕΣΔΑ, τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και την Οδηγία 2019/1158 – το κρίσιμο ζήτημα για την Ελλάδα δεν είναι πλέον η θέσπιση νόμων, αλλά η ουσιαστική εφαρμογή τους στην καθημερινή δικαστική πρακτική.
Συστημική απόκλιση στην πράξη
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται στην παρέμβαση, η ελληνική πραγματικότητα στο πεδίο του οικογενειακού δικαίου χαρακτηρίζεται από συστημική απόκλιση από τις ευρωπαϊκές αρχές της ισότιμης γονικής ευθύνης.
Ενδεικτικά το 83% των περιπτώσεων καθημερινής φροντίδας ανατίθεται στη μητέρα, μόλις το 4,5% στον πατέρα. Η πρακτική αυτή έρχεται σε αντίθεση με τον σκοπό του Ν. 4800/2021 περί ισότιμης συμμετοχής των γονέων. Παράλληλα, παρατηρείται περιορισμένη ενσωμάτση διεθνών συμβάσεων και ευρωπαϊκών κανόνων στη εθνική νομολογία. Οι αποκλίσεις αυτές δεν αποτελούν μεμονωμένα περιστατικά, αλλά δομικό χαρακτηριστικό της λειτουργίας της δικαιοσύνης, με άμεσες συνέπειες για τα παιδιά.
Επιπτώσεις στα παιδιά και την κοινωνία
Η παρέμβαση αναδεικνύει σοβαρές επιπτώσεις όπως την ενίσχυση φαινομένων γονικής αποξένωσης, παρατεταμένες δικαστικές συγκρούσεις μεταξύ γονέων και αποδυνάμωση της σχέσης παιδιού–γονέα. Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία λόγω της κλίμακάς του: 42,4% των γάμων καταλήγουν σε διαζύγιο, 65,6% των ανηλίκων εμπλέκονται σε σχετικές υποθέσεις. Η ΑΜΚΕ τονίζει ότι πρόκειται για ζήτημα κράτους δικαίου και όχι απλώς κοινωνικό φαινόμενο, δεδομένου ότι αφορά χιλιάδες παιδιά και την ποιότητα της δικαστικής προστασίας τους.
Διεθνείς επισημάνσεις και υποχρεώσεις της Ελλάδας
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις παρατηρήσεις του ΟΗΕ προς την Ελλάδα (2022), όπου υπογραμμίζεται η ανάγκη πραγματικής εφαρμογής της κοινής γονικής μέριμνας, ενίσχυσης των δικαστικών μηχανισμών αξιολόγησης του συμφέροντος του παιδιού και ανάπτυξης δομών οικογενειακής υποστήριξης.
Παράλληλα, η νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου επιβάλλει στα κράτη την ουσιαστική διασφάλιση της σχέσης παιδιού–γονέα, στοιχείο που, δεν διασφαλίζεται επαρκώς στην Ελλάδα.
Αντίφαση εικόνας και πραγματικότητας
Ένα από τα βασικά σημεία της παρέμβασης αφορά την αντίφαση μεταξύ της επίσημης κυβερνητικής εικόνας προόδου και της πραγματικής δικαστικής πρακτικής. Παρά τις δηλώσεις περί «εμπέδωσης του κράτους δικαίου» και «εκτεταμένων μεταρρυθμίσεων», η καθημερινή εμπειρία πολιτών και οικογενειών δεν επιβεβαιώνει αντίστοιχη πρόοδο στον τομέα της οικογενειακής δικαιοσύνης.
Η οργάνωση προειδοποιεί ότι το χάσμα αυτό υπονομεύει την αξιοπιστία των ευρωπαϊκών αξιολογήσεων, συνιστά παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων και μπορεί να εμπίπτει στο πεδίο ελέγχου της ΕΕ μέσω του Rule of Law Mechanism.
Κριτική στον «διάλογο» με την κοινωνία των πολιτών
Σημαντική αιχμή της παρέμβασης αφορά και τον θεσμικό διάλογο. Παρά τις αναφορές σε «δομημένο διάλογο», η ΑΜΚΕ καταγγέλλει ότι τα επανειλημμένα αιτήματα συμμετοχής της δεν έχουν λάβει ανταπόκριση και η διαβούλευση παραμένει τυπική και προσχηματική. Το στοιχείο αυτό τίθεται ως ζήτημα δημοκρατικής λειτουργίας και συμμετοχής της κοινωνίας των πολιτών σε κρίσιμα ζητήματα δικαιωμάτων του παιδιού.
Τα αιτήματα προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Η παρέμβαση καταλήγει σε συγκεκριμένα αιτήματα σε τρία επίπεδα:
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο: 1. Παρακολούθηση εφαρμογής του Ν. 4800/2021, 2. Ένταξη του ζητήματος στην Έκθεση για το Κράτος Δικαίου, και 3. Έλεγχος συμμόρφωσης με ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο.
Σε εθνικό θεσμικό επίπεδο: 1. Δημιουργία οικογενειακών δικαστηρίων, 2. Υποχρεωτική επιμόρφωση δικαστών, και 3. Μετάβαση από την έννοια «επιμέλεια» στη «γονική φροντίδα».
Σε επίπεδο προστασίας παιδιού: 1. Διασφάλιση ουσιαστικής σχέσης με και τους δύο γονείς, 2. Ενίσχυση της συμμετοχής του παιδιού στις διαδικασίες, και 3. Μέτρα κατά της γονικής αποξένωσης.
Μήνυμα προς την Ευρώπη
Το «Παιδί με 2 Γονείς» καταλήγει ότι η βασική πρόκληση για την Ελλάδα είναι η γεφύρωση του χάσματος μεταξύ νομοθεσίας, δικαστικής πρακτικής και ευρωπαϊκών υποχρεώσεων. Όπως επισημαίνεται, η ουσιαστική προστασία των παιδιών δεν μπορεί να περιορίζεται σε διακηρύξεις, αλλά απαιτεί πραγματική εφαρμογή των δικαιωμάτων στην καθημερινότητα των οικογενειών.
Η παρέμβαση καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διαδραματίσει ενεργό ρόλο, ώστε να διασφαλιστεί ότι τα δικαιώματα των παιδιών και η ισότητα των γονέων εφαρμόζονται στην πράξη, και όχι μόνο σε επίπεδο νομοθεσίας.
Ακολουθεί στο σύνδεσμο το πλήρες κείμενο της παρέμβασης:
2026 06 05 Παρέμβαση στον Ευρωπαίο Επίτροπο Δικαιοσύνης
2026 06 05 Intervention to the European Commissioner for Justice