Χρυσούλα Παζβάντη (2025), Νομικός. Η εργασία εκπονήθηκε από τη Χρυσούλα
Παζβάντη στο πλαίσιο Μεταπτυχιακού Προγράμματος Βιοηθικής του Δημοκριτείου
Πανεπιστημίου Θράκης (2025), υπό την επίβλεψη του Αναπληρωτή Καθηγητή Χρήστου
Δετσαρίδη. Η μελέτη έχει χαρακτήρα βιβλιογραφικής ανασκόπησης και υιοθετεί
διεπιστημονική προσέγγιση (νομική, ψυχολογική και κοινωνιολογική).
Η διπλωματική αναδεικνύει ότι η συνεπιμέλεια, όταν βασίζεται στη συνεργασία και το
σεβασμό μεταξύ των γονέων, μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά για την ψυχική
υγεία των παιδιών. Αντίθετα, η γονική σύγκρουση αποτελεί τον σημαντικότερο
παράγοντα κινδύνου, ανεξαρτήτως του νομικού μοντέλου επιμέλειας.
1. Αντικείμενο και στόχος της εργασίας
Η εργασία εξετάζει το φαινόμενο του διαζυγίου, τη συνεπιμέλεια ως μορφή γονικής
μέριμνας και τις επιπτώσεις των παραπάνω στην ψυχική υγεία των παιδιών. Κύριος
στόχος είναι η κατανόηση των ψυχολογικών συνεπειών για τα παιδιά, των παραγόντων
που επηρεάζουν την προσαρμογή τους και του ρόλου των θεσμών και των
επαγγελματιών ψυχικής υγείας.
2. Διαζύγιο και ψυχική υγεία των παιδιών
Το διαζύγιο αποτελεί διαδικασία και όχι στιγμιαίο γεγονός, με σταδιακές επιπτώσεις στα
παιδιά. Συνοδεύεται από σημαντικές αλλαγές στη ζωή (οικονομικές, κοινωνικές,
οικογενειακές). Επιπλέον επιφέρει ψυχολογικές επιπτώσεις στα παιδιά που συχνά
βιώνουν άγχος, κατάθλιψη, φόβο εγκατάλειψης, σύγχυση, ενοχή, θυμό, χαμηλή
αυτοεκτίμηση και δυσκολίες στις σχέσεις και στην κοινωνική προσαρμογή.
Σε ορισμένες περιπτώσεις εμφανίζονται προβλήματα συμπεριφοράς, πτώση στις
σχολικές επιδόσεις, και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην ενήλικη ζωή.
Ο κρίσιμος παράγοντας δεν είναι το διαζύγιο αυτό καθαυτό, αλλά το επίπεδο
σύγκρουσης μεταξύ των γονέων.
3. Έννοια και εξέλιξη της συνεπιμέλειας
Η συνεπιμέλεια αφορά την από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας, η οποία μπορεί να
είναι νομική (λήψη αποφάσεων) ή/και φυσική (χρόνος διαμονής). Η σύγχρονη τάση
δείχνει ότι απομακρυνθήκαμε από την πατρική κυριαρχία (19ος αιώνας) και φτάσαμε
στη μητρική υπεροχή (20ός αιώνας). Είναι ώρα να πάμε σε ένα πιο παιδοκεντρικό
μοντέλο, αυτό του «βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού».
4. Συνεπιμέλεια και ψυχική υγεία παιδιών
Η συνεπιμέλεια συμβάλλει στη διατήρηση δεσμών με και τους δύο γονείς, στη μείωση
αισθήματος απώλειας, στην ενίσχυση αυτοεκτίμησης και κοινωνικών δεξιοτήτων και στη
συναισθηματική σταθερότητα
Η θεωρία προσκόλλησης επιβεβαιώνει ότι η συνεχής παρουσία και ανταπόκριση και
των δύο γονέων είναι κρίσιμη. Τα θετικά αποτελέσματα εμφανίζονται μόνο όταν υπάρχει
συνεργασία των γονέων, χαμηλή σύγκρουση και σταθερό περιβάλλον.
5. Παράγοντες που επηρεάζουν την ψυχική υγεία
Καθοριστικοί παράγοντες είναι το επίπεδο σύγκρουσης γονέων, η ποιότητα
επικοινωνίας, η σταθερότητα περιβάλλοντος, η συχνότητα επαφής με τους γονείς, η
ύπαρξη βίας ή κακοποίησης και το κοινωνικοοικονομικό επίπεδο. Ιδιαίτερη σημασία έχει
η γονεϊκή συνεργασία ως προστατευτικός παράγοντας.
6. Ευρωπαϊκή και διεθνής διάσταση
Η συνεπιμέλεια αποτελεί κυρίαρχη τάση στις δυτικές κοινωνίες και εφαρμόζεται με
διαφορετικούς τρόπους ανά χώρα, όπου δίνεται έμφαση στο «βέλτιστο συμφέρον του
παιδιού», στην ενίσχυση ισότητας γονέων και την αύξηση συμμετοχής πατέρα.
7. Η ελληνική πραγματικότητα – Ν. 4800/2021
Ο Ν. 4800/2021 καθιερώνει την από κοινού γονική μέριμνα και ενσωματώνει την αρχή
του «βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού» και προωθεί την ενεργό συμμετοχή και των
δύο γονέων.
8. Συμπεράσματα της μελέτης
Η συγγραφέας καταλήγει ότι το διαζύγιο είναι κρίσιμο αλλά όχι αποκλειστικά
καθοριστικό. Η ψυχική υγεία των παιδιών εξαρτάται κυρίως από τη συνεργασία των
γονέων και το επίπεδο της σύγκρουσης.
Η συνεπιμέλεια μπορεί να είναι η βέλτιστη λύση αλλά μόνο όταν εφαρμόζεται σωστά.
Απαραίτητοι παράγοντες για την εφαρμογή της είναι η υποστήριξη από ειδικούς
(ψυχολόγους), η διαμεσολάβηση και η παιδοκεντρική νομοθεσία.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο:
